Η ιδέα των «πληρεξούσιων ΤΝ» (AI surrogates) προβάλλεται ως ενδεχόμενη λύση στο παρακάτω πρόβλημα: τι θα ήθελε ένας ασθενής σε στιγμές κρίσιμων ιατρικών αποφάσεων, όταν δεν μπορεί να μιλήσει για τον εαυτό του; Ακόμη κι όταν υπάρχουν προγενέστερες οδηγίες, αυτές συχνά δεν αποδίδουν στην πράξη. Οι αποφάσεις τέλους ζωής μεταβάλλονται, ξεπερνιούνται ή παύουν να αντικατοπτρίζουν τη βούληση ενός ανθρώπου όταν οι συνθήκες αλλάζουν. Και οι οικογένειες, μέσα στο άγχος και την αβεβαιότητα, δυσκολεύονται σηκώσουν αυτό το βάρος.
Μέσα από αυτό το κενό αναδύονται οι υποσχέσεις της ΤΝ, ωστόσο, ένα βασικό αδιέξοδο παραμένει: οι αποφάσεις αυτές είναι πάντοτε εξαρτώμενες από το πλαίσιο και έχουν έναν βαθιά δυναμικό χαρακτήρα, που δεν χωρά εύκολα σε αλγοριθμικά σχήματα: τα πάντα «εξαρτώνται». Ακόμη και το πιο προηγμένο μοντέλο θα χρειαζόταν να συνδυάσει ηθικά συστήματα, θρησκευτικές πεποιθήσεις και πολιτισμικά πλαίσια με στοιχεία όπως κλινικά δεδομένα, ιατρικό ιστορικό, δημογραφικά χαρακτηριστικά, γλωσσικά μοτίβα, ακόμη και ψηφιακά αποτυπώματα.
Όπως τονίζουν ειδικοί, το εγχείρημα πέρα από εξαιρετικά δύσκολο, ίσως τελικά να μοιάζει περιττό: ένας καλός κλινικός γιατρός ξεκινά ήδη από το ουσιώδες ερώτημα – ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος και τι έδινε νόημα στη ζωή του; Μόνο έτσι μπορεί να προσεγγιστεί μια απόφαση που σέβεται την προσωπικότητά του.
Ελένη Αθανασίου, ασκούμενη στην ΕΕΒΤ
Πηγή: arstechnica.com
(από το newsletter Νοεμβρίου 2025 της Επιτροπής. Μπορείτε να εγγραφείτε στο newsletter μας από εδώ)