Μια νέα μορφή διάδρασης αναδύεται τα τελευταία χρόνια ανάμεσα σε ανθρώπους που είτε έχουν βιώσει την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου είτε, υπό το βάρος της πιθανής μελλοντικής απώλειας, προσπαθούν να διαχειριστούν το συναίσθημα του πένθους. Η διαχείριση αυτή επιχειρείται μέσω της επικοινωνίας με ψηφιακά ολογράμματα των θανόντων.
Ο λόγος γίνεται για τα griefbots, τα ψηφιακά προγράμματα που μιμούνται την προσωπικότητα και το στυλ επικοινωνίας του ατόμου που έχει φύγει από τη ζωή. Οι ενδιαφερόμενοι τροφοδοτούν τις αντίστοιχες πλατφόρμες με δεδομένα, όπως ηχογραφήσεις, γραπτά μηνύματα και εικόνες βάσει των οποίων οποία τα συστήματα εκπαιδεύονται, αποκτώντας ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά και αντιδράσεις.
Σύμφωνα με τους δημιουργούς τους, σκοπός των griefbots είναι να βοηθήσουν τους χρήστες να ξεπεράσουν ταχύτερα τη φάση της έντονης πένθιμης φόρτισης και να επανέλθουν στην καθημερινότητά τους, νιώθοντας συναισθηματικά πιο πλήρεις και καθησυχασμένοι. Ωστόσο, επιστήμονες θεωρούν ότι όσο πιο πειστική είναι η αναπαράσταση του αποθανόντος προσώπου, τόσο αυξάνεται η συναισθηματική προσκόλληση των χρηστών στην ψηφιακή οντότητα. Το φαινόμενο αυτό εγείρει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την πιθανή αναστολή ή παρεμπόδιση της φυσιολογικής εξέλιξης της διαδικασίας του πένθους.
H αξιόπιστη έρευνα για τα οφέλη και τους κινδύνους αυτής της τεχνολογίας είναι ελάχιστη. Η αντιμετώπιση αυτού του κενού μπορεί να επιτευχθεί με τη συγκρότηση ενός ειδικού σώματος επιστημόνων ηθικής και κλινικής έρευνας με στόχο τη θέσπιση μηχανισμών προστασίας για τη χάραξη πολιτικής απέναντι στη χρήση της.
Κατερίνα Βασιλείου, ασκούμενη στην ΕΕΒΤ
Πηγή: nature.com
(από το newsletter Ιανουαρίου 2026 της Επιτροπής. Μπορείτε να εγγραφείτε στο newsletter μας από εδώ)