[28-10-2019] ΗΠΑ: “Forever Chemicals” είναι στο ποπ κορν και το αίμα μας

Οι ουσίες υπερφθοροαλκυλίου και πολυφθοροαλκυλίου είναι μια ομάδα περίπου 4.700 χημικών ουσιών που καθιστούν τα χαλιά και την ταπετσαρία ανθεκτικά στη βαφή και βοηθούν τους πυροσβέστες να κάνουν καύση πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Αυτές οι χημικές ουσίες που ονομάζονται PFAS μπορεί να περιέχονται και σε συσκευασίες τροφίμων, ενώ, ορισμένες κρατούν το μπιφτέκι για να μην κολλήσει στο περιτύλιγμα και διατηρούν φρέσκια τη σαλάτα. Τα PFAS έχουν συνδεθεί με προβλήματα ανοσοποίησης, θυρεοειδούς, νεφρού και αναπαραγωγικής υγείας και για χρόνια, οι επιστήμονες και οι περιβαλλοντικοί ακτιβιστές έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για αυτά τα επίμονα «χημικά», τα οποία διασπώνται πολύ αργά και μπορούν να μολύνουν τα υπόγεια ύδατα που καταλήγουν σε ποτάμια και ωκεανούς. Το PFOA για παράδειγμα, το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως πιθανός καρκινογόνος παράγοντας, έχει χρόνο ημίσειας ζωής 92 ετών στο περιβάλλον και δύο έως οκτώ χρόνια στο ανθρώπινο σώμα.

Όπως συμβαίνει συχνά με τα περιβαλλοντικά ζητήματα, ενώ έχουν ληφθεί μέτρα για την προστασία των Αμερικανών από κάποια χημικά προϊόντα PFAS, οι περιβαλλοντικοί υπερασπιστές υγείας και οι επιστήμονες λένε ότι δεν είναι κατ’ ουσία προστατευτικά μέτρα. Σε μία μελέτη που διεξήχθη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν συνεντεύξεις και δεδομένα βιομετρίας από περίπου 14.000 άτομα, που συλλέχθηκαν μεταξύ του 2003 και του 2014, για να δημιουργήσουν στατιστικά μοντέλα και να βρουν ενώσεις. Από αυτό το ομοσπονδιακό σύνολο δεδομένων, γνωστό ως NHANES, ανακάλυψαν ότι τα άτομα που ανέφεραν το φαγητό ποπκόρν που το προετοιμάζουν στα  μικροκύματα είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα τεσσάρων τύπων χημικών ουσιών PFAS, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Environmental Health Perspectives. Όσο πιο συχνά οι άνθρωποι κατανάλωναν το ποπ κορν, τόσο υψηλότερο ήταν το επίπεδο των χημικών ουσιών PFAS στα δείγματα αίματός τους.

Η μελέτη συνέδεσε επίσης τα επίπεδα PFAS στο αίμα σε μια διατροφή υψηλή σε οστρακοειδή, η οποία μπορεί να συσσωρεύσει τα χημικά αυτά από το μολυσμένο νερό. Σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί έχουν ανιχνεύσιμα επίπεδα PFAS στο αίμα τους. Όμως, η ισχυρότερη συσχέτιση στη μελέτη αποκάλυψε ένα αντίδοτο: Όσο πιο συχνά οι άνθρωποι έτρωγαν στο σπίτι, τόσο χαμηλότερο ήταν το επίπεδο των χημικών ουσιών PFAS. «Βραχυπρόθεσμα, είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε κάποια βήματα που μπορούν να λάβουν οι άνθρωποι», λέει η συνάδελφος Laurel Schaider, που είναι ερευνήτρια στο Silent Spring Institute, που είναι ο οργανισμός περιβαλλοντικής έρευνας που πραγματοποίησε το έργο. Τελικά όμως, η λύση για χημική έκθεση δεν πρέπει να βασίζεται στη συμπεριφορά των καταναλωτών, συμπληρώνει.

Το ΒΡΑ ή η δισφαινόλη-Α είναι μια χημική ουσία που μιμείται το οιστρογόνο και είναι ένα συστατικό από πολυανθρακικά πλαστικά. Το 1992, ένας ερευνητής του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ ανακάλυψε τυχαία ότι η BPA μπορεί να μεταναστεύσει από ένα πλαστικό δοχείο στο περιεχόμενό της, όπως τρόφιμα ή νερό. Έκτοτε, εκατοντάδες μελέτες έχουν αναλύσει τις επιπτώσεις στην υγεία, με ιδιαίτερη έμφαση στη νευρική ανάπτυξη των εμβρύων, των βρεφών και των μικρών παιδιών. Το σύνολο δεδομένων NHANES αποκάλυψε ότι το 93% των Αμερικανών είχε ανιχνεύσιμα επίπεδα BPA στο αίμα τους. Ενώ η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων επανέλαβε ότι η BPA ήταν ασφαλής σε δοχεία τροφίμων, οι καταναλωτές και οι τοπικές κυβερνήσεις διαφώνησαν. Μέχρι το 2012, η ​​FDA αναγνώρισε ότι η BPA δεν χρησιμοποιείται πλέον σε μπιμπερό και συσκευασίες βρεφικής φόρμουλας και ανακλήθηκε η έγκρισή της σε αυτά τα αντικείμενα.

Το 2019, ο FDA ανέλυσε 91 δείγματα τροφίμων για το PFAS και διαπίστωσε 14 με ανιχνεύσιμα επίπεδα. Ένα στοιχείο εντοπίστηκε από τον Maricel Maffini, ενός βιολόγου που συνεργάζεται με περιβαλλοντικές ομάδες: το κέικ σοκολάτας. Περιείχε 17.640 μέρη ανά τρισεκατομμύριο PFPeA, ένα από τα πολλά χημικά προϊόντα PFAS. Για λόγους έγκρισης, το FDA καθόρισε ένα επίπεδο συμβουλευτικής υγείας 70 μερών ανά τρισεκατομμύριο για τα PFOA και PFOS στο πόσιμο νερό, αν και αυτό το πρότυπο δεν ισχύει ακόμα για τα τρόφιμα.

Μια επιπλέον μελέτη του 2019 για PFAS σε αρουραίους από το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ, έδειξε ότι οι μορφές PFAS μικρής αλυσίδας είχαν τις ίδιες επιδράσεις στην υγεία που σχετίζονται με το ήπαρ και το θυρεοειδή ως μακροχρόνιες αλυσίδες. «Χρειαζόμαστε κάποια δοκιμή χημικών πριν από την κυκλοφορία τους στην αγορά αντί για το ατύχημα ή την ατυχή υποκατάσταση», λέει η Linda S. Birnbaum, η οποία συνταξιοδοτήθηκε αυτό το μήνα ως διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Επιστημών Υγείας και το Εθνικό Πρόγραμμα Τοξικολογίας.

Μέρος της πρόκλησης είναι ότι η παρακολούθηση των επιπτώσεων της PFAS στην υγεία απαιτεί χρόνια, σημειώνει ο Philippe Grandjean, ερευνητής της περιβαλλοντικής υγείας στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας και στο Harvard. Παρακολούθησε 490 παιδιά από τη γέννηση έως τα 5 έτη στις Νήσους Φερόε, όπου η έκθεση σε PFAS προέρχεται από θαλάσσια τροφή. Διαπίστωσε ότι τα παιδιά με υψηλότερα επίπεδα PFAS στο αίμα είχαν χαμηλότερη ανοσία μετά τον εμβολιασμό με τετάνου και διφθερίτιδας, με βάση την αντίδραση αντισωμάτων. Καθώς λοιπόν, οι νέες μορφές του PFAS θέτουν νέες ερωτήσεις ο Grandjean αναφέρει ότι: «Δεν είμαι πρόθυμος να θέσω σε κίνδυνο τα εγγόνια μου ή την επόμενη γενιά Αμερικανών μόνο και μόνο επειδή οι ενώσεις φαίνεται να είναι τεχνολογικά χρήσιμες».

Αυτό το συναίσθημα μπορεί να κερδίσει έδαφος. Φέτος, το κράτος της Ουάσιγκτον και το Maine εξέδωσαν νόμους που απαγορεύουν τη χρήση σκόπιμα προστιθέμενων χημικών ουσιών PFAS σε συσκευασίες τροφίμων. Και στα δύο κράτη, οι περιορισμοί τίθενται σε ισχύ το 2022 εάν υπάρχουν διαθέσιμες ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις.

Ωστόσο, ο Lynn Dyer, πρόεδρος του Ινστιτούτου Packaservice Packaging Institute, ισχυρίζεται ότι οι εγκεκριμένες από την FDA ουσίες που χρησιμοποιούνται στη συσκευασία τροφίμων είναι ασφαλείς. Βέβαια, αναγνωρίζει ότι η κοινή γνώμη μπορεί να βάλει το PFAS στην ίδια τροχιά με την BPA. Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι: «Εάν ο πελάτης λέει ότι δεν θέλουμε PFAS στη συσκευασία μας, τότε η βιομηχανία συσκευασίας θα σχεδιάσει εναλλακτικές λύσεις για να καλύψει τις ανάγκες των πελατών της».

 

Πηγή: Wired

Καλλιόπη Καγκελάρη- Stagiaire EEB