[08-10-2018] Ιαπωνία: Η πρώτη δοκιμή πολυδύναμων βλαστοκυττάρων (iPS cells) για την αντιμετώπιση καρδιακών νόσων προκαλεί συγχρόνως ενθουσιασμό και ανησυχία

Στις αρχές του επόμενου έτους, στην Ιαπωνία, μια κλινική δοκιμή θα ξεκινήσει με επικεφαλής τον καρδιακό χειρούργο του Πανεπιστημίου της Οσάκα, Yoshiki Sawa, κατά την οποία θα επιχειρηθεί η αναγέννηση καρδιών που έχουν υποστεί βλάβη με την εμφύτευση «φύλλων» - καθένα από τα οποία αποτελείται από 100 εκατομμύρια βλαστοκύτταρα προερχόμενα από καρδιομυοκύτταρα -  στις καρδιές τριών ασθενών με προχωρημένη καρδιακή ανεπάρκεια.

Το γεγονός ότι η συγκεκριμένη δοκιμή αποτελεί ουσιαστικά τη δεύτερη κλινική εφαρμογή κυττάρων iPS, με την πρώτη να συνίσταται σε μεταμόσχευση τέτοιων κυττάρων για την αντιμετώπιση της εκφύλισης ωχράς κηλίδας οφθαλμού που είχε λάβει χώρα πάλι στην Ιαπωνία,  ευλόγως προκαλεί ανησυχία λόγω των κινδύνων που ενέχει. 

Για τον λόγο αυτό το Υπουργείο της Ιαπωνίας ενέκρινε υπό όρους το πείραμα με στόχο την αξιολόγηση της ασφάλειας της διαδικασίας. Στην περίπτωση που τόσο η πρώτη δοκιμή όσο και μία επόμενη δοκιμή, στην οποία θα συμμετέχουν 10 ασθενείς, στεφθούν με επιτυχία, τότε η θεραπεία με κύτταρα iPS θα γίνει εμπορικά διαθέσιμη, στα πλαίσια μάλιστα ενός συστήματος ταχείας κυκλοφορίας στην Ιαπωνία, σχεδιασμένο να επιταχύνει την ανάπτυξη αναγεννητικών θεραπειών.

Μετά την ανακοίνωση της έγκρισης της κλινικής δοκιμής, πολλοί Ιάπωνες ερευνητές εξέφρασαν τις ανησυχίες και τις ενστάσεις τους για την εν λόγω διαδικασία. Το γεγονός ότι οι συμμετέχοντες θα λάβουν κύτταρα iPS  που προέρχονται από δότη αντί του ίδιου τους του ιστού και θα πρέπει να λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά για τρεις μήνες προκειμένου να αποφευχθεί η απόρριψή τους, προβληματίζει τον καθηγητή βιοϊατρικής δεοντολογίας του Πανεπιστημίου του Τόκιο, Akira Akayabashi. Ωστόσο, ο Sawa υποστηρίζει αφενός ότι η δημιουργία καρδιομυοκυττάρων, τα οποία προέρχονται από τα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς, δεν συνιστά πάντοτε επιλογή καθότι η διαδικασία «επαναπρογραμματισμού» διαρκεί πολύ και αφετέρου ότι η ως άνω κυτταροθεραπεία φαίνεται να μην είναι κατάλληλη για να τεθεί σε μαζική παραγωγή.

Ενώ, όμως, η προκλινική μελέτη με κύτταρα iPS έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στη βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας σε μοντέλα ποντικών, χοίρων και πιθήκων, παραμένει άγνωστος ο τρόπος με τον οποίο τα κύτταρα προάγουν την αναγέννηση των μυών, δηλαδή εάν τα κύτταρα πράγματι ενσωματώνονται στην καρδιά και γίνονται «οργανικό» κομμάτι της ή εάν απελευθερώνουν παράγοντες που βοηθούν τα ήδη υπάρχοντα καρδιακά κύτταρα. Η έρευνα του Sawa σε χοίρους υποδηλώνει ότι τα καρδιομυοκύτταρα που προέρχονται από κύτταρα iPS προάγουν την αναγέννηση της καρδιάς με την έκκριση ορισμένων κυτοκινών, οι οποίες διεγείρουν τον φυσικό μυ της καρδιάς να αναπτυχθεί. Ο Phillip Yang, αναπληρωτής καθηγητής καρδιοαγγειακής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, διερωτάται αναφορικά με την αναγκαιότητα της εμφύτευσης των κυττάρων, εφόσον οι εκκρίσεις των κυτοκινών είναι εκείνες που βοηθούν στην αποκατάσταση της καρδιάς. Για τον λόγο αυτό, τόσο ο ίδιος όσο και άλλοι ερευνητές μελετούν πιθανές αναγεννητικές θεραπείες με απομόνωση και έγχυση αυτών των αναγεννητικών παραγόντων σε καρδιές χοίρων.

Επιπλέον, η εμφύτευση των κυττάρων ως «φύλλου» πιθανόν να περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση ανοιχτής καρδιάς, σε αντιδιαστολή με τη λιγότερο επεμβατική προσέγγιση της έγχυσης κυττάρων. Με δεδομένο ότι οι ασθενείς πάσχουν ήδη από σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, ευλόγως θεωρείται επίφοβο να υποστούν μια τόσο σοβαρή χειρουργική επέμβαση. Επίσης, κίνδυνοι που μπορεί να προκύψουν λόγω της εισαγωγής νέων κυττάρων στην καρδιά είναι αφενός ότι τα κύτταρα αυτά ενδεχομένως να καταστούν ογκογενητικά επειδή προέρχονται από έναν πολλαπλασιαστικό κυτταρικό τύπο και αφετέρου υφίσταται η πιθανότητα προβλημάτων καρδιακού ρυθμού.

Ανεξαρτήτως, όμως, των ως άνω ανησυχιών, ο Phillip Yang εκφράζει τον ενθουσιασμό και την ανυπομονησία του για τα αποτελέσματα που θα επιφέρει η κλινική μελέτη του Sawa, καθώς και την χαρά του που υπάρχουν χώρες, όπως η Ιαπωνία, οι οποίες δίνουν προτεραιότητα στο ρόλο των βλαστοκυττάρων και επιχορηγούν έρευνες για την αναγεννητική ιατρική.

 

Πηγή: The Scientist

Βάσια Αντωνίου – Stagiaire EEB

ΒΙΟΗΘΙΚΑ

Ηλεκτρονικό Περιοδικό της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Το έκτο τεύχος του Περιοδικού

ΒΙΟΗΘΙΚΑ 2017 • Τόμος 3 • Τεύχος 2

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ



Τι ξέρω για τη Bιοηθική
...για να ενημερωθείς, να προβληματιστείς και να αποφασίσεις...


 Έκδοση



ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ιατρική ακριβείας



ΝΕΑ ΓΝΩΜΗ

 Ιατρικός Τουρισμός

Γνώμη

Έκθεση

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΠΑΕΙ ΣΧΟΛΕΙΟ"



H Επιτροπή πραγματοποιεί ενημερώσεις για θέματα βιοηθικής σε μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων. Θα ανταποκριθούμε με  χαρά σε κάθε εκδήλωση ενδιαφέροντος

Πληροφορίες

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ



H Επιτροπή οργανώνει εκπαιδευτικό πρόγραμμα σεμιναρίων, που καλύπτει ένα μεγάλο εύρος κρίσιμων θεμάτων βιοηθικής

Πληροφορίες

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ



Η Επιτροπή δίνει τη δυνατότητα πρακτικής άσκησης για θέματα του αντικειμένου της σε φοιτητές με ειδικό ενδιαφέρον για τη βιοηθική

Πληροφορίες

Free business joomla templates