[17-07-2018] Ην. Βασίλειο: Από εφαρμογές σε τεχνητές μήτρες: η έξυπνη τεχνολογία που μετατρέπει τη φροντίδα του NHS

Η ραγδαία ανάπτυξη στο πεδίο της τεχνολογίας και της γενετικής έχει επιφέρει επανάσταση στον τρόπο που λειτουργεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) της Βρετανίας.

Πλήθος πρωτοποριακών εφαρμογών, που είτε ήδη χρησιμοποιούνται στο σύστημα υγείας είτε ακόμη βρίσκονται στο στάδιο κλινικών δοκιμών, θα μπορούσαν να διευκολύνουν το φόρτο εργασίας του προσωπικού και μάλιστα να συμβάλουν στην πρόληψη ασθενειών. Η πρόκληση που τίθεται είναι το κατά πόσον το Εθνικό Σύστημα Υγείας μπορεί να συμβαδίσει με την ταχύτητα της τεχνολογικής προόδου.

Εφαρμογές

Στην αγορά υπάρχουν διαθέσιμες εφαρμογέςστα κινητά τηλέφωνα (smartphones) που βοηθούν τους ανθρώπους να σταματήσουν το κάπνισμα, να καταναλώνουν λιγότερο αλκοόλ, να ακολουθούν πιο υγιεινή διατροφή, να γυμνάζονται περισσότερο. Πλέον, έχουν δημιουργηθεί και εφαρμογές για την ενίσχυση της ψυχικής υγείας. Για παράδειγμα, η εφαρμογή Ginger.io φέρνει σε επαφή συνδρομητές με προσωπικούς προπονητές, οι οποίοι σχεδιάζουν για αυτούς ένα συμβουλευτικό πλάνο και τους παρέχουν καθημερινή συναισθηματική υποστήριξη. Άλλες εφαρμογές βοηθούν τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν κρίσεις πανικού, καθώς και τα συναισθήματα που οδηγούν σε αυτοτραυματισμό ή την πίεση και το άγχος. 

Χαρακτηριστική είναι η εφαρμογή που έχει αναπτύξει το προσωπικό του Νοσοκομείου παιδιών Alder Hey, στη Λίβερπουλ, η οποία διευκολύνει τους ασθενείς πριν φτάσουν στο ραντεβού τους, είτε προσφέροντάς τους οδηγίες για να φτάσουν στο σωστό τμήμα όπου έχουν το ραντεβού (μία από τις κυριότερες αιτίες άγχους που βιώνουν οι ασθενείς) ή επιτρέποντας στα παιδιά να δημιουργήσουν μια ανθρωποειδή μορφή (avatar), που τους δίνει απαντήσεις σχετικά με τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί ή ακόμη και ποιους θα συναντήσουν.

Η χρήση τέτοιων εφαρμογών θεωρείται ότι καθιστά την περίθαλψη πιο προσωποποιημένη. Μια δεύτερη ανάγνωση, όμως, φωτίζει τον απρόσωπο χαρακτήρα της όλης διαδικασίας, όπου η παρακολούθηση και η υποβοήθηση των ασθενών επαφίεται από τους απασχολούμενους στο σύστημα υγείας, στις εφαρμογές αυτές και απουσιάζει ο ανθρώπινος παράγοντας από σημαντικές πτυχές της διαδικασίας περίθαλψης. Επίσης, ελλοχεύει πάντα και ο κίνδυνος της υπέρμετρης εξάρτησης των ίδιων των ασθενών από τη χρήση αυτών των εφαρμογών.

 

«Έξυπνα» χάπια

Πέρυσι, οι ρυθμιστικές αρχές των Η.Π.Α. ενέκριναν το πρώτο «έξυπνο» χάπι, το οποίο κατά την επαφή του με τα υγρά του στομάχου του ασθενούς, είχε τη δυνατότητα, χάριν ενός μικρού αισθητήρα που περιείχε, να μεταδίδει πληροφορίες στο κινητό τηλέφωνο του ασθενούς, οπότε οι επιστήμονες φιλοδοξούν ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο οι ασθενείς θα μπορούν να παρακολουθούν τα φάρμακά τους και να αποφεύγουν την υπερδοσολογία.

Σε εξέλιξη βρίσκονται έρευνες για χάπια, τα οποία καθώς θα διέρχονται μέσα από το σώμα, θα μπορούν να ανιχνεύουν ζωτικές ενδείξεις του ατόμου, όπως την καρδιά και τους ρυθμούς αναπνοής, καθώς επίσης και για μικροσκοπικές κάμερες, εύκολες στην κατάποση, ούτως ώστε, εισερχόμενες στον πεπτικό σωλήνα, να εντοπίζουν τυχόν ασθένειες ή άλλες ανωμαλίες.

Η ύπαρξη, βέβαια, χαπιών με τέτοιες δυνατότητες, τα οποία καθιστούν εφικτή την παρακολούθηση των σωματικών ενδείξεων του προσώπου που τα καταναλώνει, εγείρει πλείονα ζητήματα.

 

Τεχνητές μήτρες

Κάθε χρόνο γεννιούνται πρόωρα περίπου 60.000 βρέφη (ένα στα εννιά βρέφη) στα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, το όριο βιωσιμότητας για πρόωρα γεννημένα βρέφη έχει μειωθεί σταθερά, φθάνοντας σήμερα περίπου στις 23 εβδομάδες. Τα βρέφη που έχουν γεννηθεί πρόωρα είναι ικανά να επιβιώσουν, αλλά ένα μεγάλο ποσοστό αυτών θα αντιμετωπίσει σοβαρά και μακροχρόνια ιατρικά προβλήματα.

Επιστήμονες φιλοδοξούν ότι με τη δημιουργία μιας τεχνητής μήτρας θα είναι δυνατή η εξομάλυνση της απότομης μετάβασης των πρόωρα γεννημένων νεογνών από το σώμα της μητέρας στον φυσικό κόσμο. Πέρυσι, στα πλαίσια μια κλινικής μελέτης, αποδείχθηκε ότι αμνοί που γεννήθηκαν στο αντίστοιχο διάστημα των είκοσι τριών εβδομάδων, με τη χρήση τεχνητής μήτρας («biobag»), η οποία συνδεόταν με τον ομφάλιο λώρο τους και τους παρείχε οξυγόνο και θρεπτικές ουσίες, κατόρθωσαν να επωαστούν με επιτυχία για τέσσερις εβδομάδες. Οι γιατροί που ανέπτυξαν την τεχνολογία αυτή πιστεύουν ότι θα είναι έτοιμοι για κλινικές μελέτες στον άνθρωπο τα επόμενα πέντε χρόνια.

Στην περίπτωση, βέβαια, που οι δυνατότητες που παρέχονται με τις τεχνητές μήτρες αναπτυχθούν σε τέτοιο βαθμό, ώστε αυτές να δύνανται να χρησιμοποιηθούν ακόμη και για την εξ ολοκλήρου κύηση ενός εμβρύου, ερώτημα τίθεται για το ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα στην όλη διαδικασία της αναπαραγωγής.

 

Αναγεννητική ιατρική

Όταν τα ανθρώπινα εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα καλλιεργήθηκαν για πρώτη φορά το 1998, δημιουργήθηκε η προοπτική απεριόριστων προμηθειών από εργαστηριακά αναπτυσσόμενα κύτταρα, τα οποία θα μπορούσαν τελικά να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη «εφεδρικών» οργάνων και μελών του σώματος. Οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της αναγεννητικής ιατρικής δείχνουν ότι ίσως είμαστε πολύ κοντά στη μετατροπή της προοπτικής αυτής σε πραγματικότητα.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας προσφέρει ήδη θεραπείες βλαστοκυττάρων για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως σχισμένους τένοντες, και για ασθένειες όπως η λευχαιμία και το λέμφωμα μέσω μεταμοσχεύσεων μυελού των οστών. Έρευνες γίνονται για να διαπιστωθεί εάν με τη χρήση βλαστοκυττάρων μπορεί να επιτευχθεί η αναγέννηση χόνδρου, η αποκατάσταση της όρασης σε τυφλούς ή ακόμη και εάν είναι δυνατή η θεραπεία νευροεκφυλιστικών παθήσεων, όπως η νόσος του Parkinson.

Γιατροί του Πανεπιστήμιου του Λονδίνου, του Νοσοκομείου Great Ormond Street και του Νοσοκομείου Royal Free, κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ιστό, χρησιμοποιώντας βλαστοκύτταρα από αμνιακό υγρό και πλάθοντάς τον στο κατάλληλο σχήμα. Ο ιστός αυτός όταν μεταμοσχευθεί σε βρέφη που γεννιούνται χωρίς κάποιο κομμάτι του τροφικού τους σωλήνα, επιτρέπει σε αυτά να καταπίνουν φυσικά, καθώς μεγαλώνουν.

Παρά τα όποια θεραπευτικά αποτελέσματα έχει η δημιουργία οργάνων ή μελών του σώματος με τη χρήση βλαστοκυττάρων, η εύλογη ανησυχία παραμένει σχετικά με τη δημιουργία μιας παγκόσμιας (παράνομης) αγοράς οργάνων.

 

Πηγή: The Guardian

Βάσια Αντωνίου- Stagiaire EEB

ΒΙΟΗΘΙΚΑ

Ηλεκτρονικό Περιοδικό της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής

Το έκτο τεύχος του Περιοδικού

ΒΙΟΗΘΙΚΑ 2017 • Τόμος 3 • Τεύχος 2

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ



Τι ξέρω για τη Bιοηθική
...για να ενημερωθείς, να προβληματιστείς και να αποφασίσεις...


 Έκδοση



ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Ιατρικός τουρισμός



ΝΕΑ ΓΝΩΜΗ

Μεγάλα δεδομένα (Big Data)

Γνώμη
Έκθεση

ΒΙΟΗΘΙΚΗ ΠΑΕΙ ΣΧΟΛΕΙΟ"



H Επιτροπή πραγματοποιεί ενημερώσεις για θέματα βιοηθικής σε μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων. Θα ανταποκριθούμε με  χαρά σε κάθε εκδήλωση ενδιαφέροντος

Πληροφορίες

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ



H Επιτροπή οργανώνει εκπαιδευτικό πρόγραμμα σεμιναρίων, που καλύπτει ένα μεγάλο εύρος κρίσιμων θεμάτων βιοηθικής

Πληροφορίες

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ



Η Επιτροπή δίνει τη δυνατότητα πρακτικής άσκησης για θέματα του αντικειμένου της σε φοιτητές με ειδικό ενδιαφέρον για τη βιοηθική

Πληροφορίες

Free business joomla templates